Het afzien van 2010

24 feb 2011  ·

Jullie vreesden misschien dat het er niet meer van zou komen, maar onder het mom ‘beter laat dan nooit’, trakteren we jullie hierbij alsnog op een lijstje met onze persoonlijke favorieten van het afgelopen jaar. Makkelijk was het niet. Favorietenlijstjes zijn per definitie momentopnames – de top tien van vandaag kan morgen al op de schop – maar het was dit jaar wel uitzonderlijk moeilijk.

Wat gebeurde er in 2010

Het aanbod groeit nog altijd

Het zal niemand ontgaan zijn dat het stripaanbod de laatste jaren enorm is toegenomen. Als we de overzichten op de stripspeciaalzaak natellen, dan zien we dat 2009 al een topjaar was, met 817 nieuwe titels, maar 2010 was nog veel beter. Maar liefst 988 nieuwe stripboeken verschenen er vorig jaar op de Nederlandse markt. Dat was vooral goed te merken in de laatste twee maanden. Onze tafels kraakten als nooit tevoren onder de enorme stapels en we wisten soms werkelijk niet waar we het laten moesten.

En ook de diversiteit blijft toenemen

Het grote kabouter Wesley boek

Die enorme toename is voor een belangrijk deel toe te schrijven aan jonge uitgeverijen, zoals Uitgeverij L, Dark Dragon Books, Saga en niet te vergeten Silvester en Daedalus. Zij geven elk jaar meer uit en vullen hun fonds met strips van buitenlandse uitgeverijen die tot voor kort grotendeels buiten schot bleven. We zien welk fraais er al die jaren voor ons verborgen bleef. Daardoor neemt niet alleen de omvang toe, maar ook de diversiteit. De klassieke avonturenstrip beleeft al jarenlang een opleving en beslaat inmiddels meer genres en onderwerpen dan ooit. Manga heeft in korte tijd een vaste plek op het schap weten te veroveren en de vertaalde Amerikaanse strip lijkt dat kunstje te gaan herhalen. In de marge bleek er ook dit jaar weer ruimte voor buitenbeentjes als Het grote kabouter Wesley boek, Filosofie in beeld en Sharaz-De. De auteursstrip wint sowieso nog altijd aan terrein. Dat laatste bleek onder meer toen we de resultaten bekeken van onze samenwerking met de Openbare Bibliotheek Arnhem.

Engelstalige strips in de lift

The Unknown 2

Een genre dat duidelijk in opkomst is, euh… een genre waar we eigenlijk niet echt een naam voor hebben. Voor ons zijn het gebundelde comics, maar daarmee doen we het eigenlijk te kort. Amerikanen noemen het graag graphic novels, maar dat is vaak teveel eer. We hebben het over strips als Hellboy, Y the Last Man, Fables, De donkere toren en Walking Dead. Dikke bundels van Amerikaanse bodem, met verhalen die lezen als films of televisieseries. Uitgeverij De Vliegende Hollander kwam dit jaar over de brug met 19 van dergelijke boekwerken. Ruim 3× meer dan in 2009. Uitgeverij L voegde De beproeving aan haar fonds toe, een tweede reeks naar een verhaal van Stephen King. De Don Lawrence Collection strikte The Unknown, geschreven door een Amerikaan, maar getekend door onze eigen Minck oosterveer. En ook nieuwkomer Nona Arte, die onder meer van plan lijkt het Marvel universum nieuw leven in te blazen, willen we niet onvermeld laten. Succesvolle titels waren Hellboy, Y the Last Man, V voor vendetta en Bone, maar de klapper was wel de Walking Dead. Eerder al een succes in het Engels, nu dus ook in het Nederlands.

Oude wijn in nieuwe zakken

De Incal integraal

Opvallend bijprodukt van deze interesse voor Amerikaanse uitgaven, zijn de vele klassiekers. Boeken als V voor vendetta, Martha Washington en Het verhaal van een slechte rat zijn elk meer dan 25 jaar oud. Het aantal klassiekers dat in 2010 werd uitgegeven was dan ook hoog. Mede dankzij heruitgaven van het werk van Hugo Pratt, François Schuiten en Enki Bilal en integrale uitgaven als Heinz: van H tot Z en De ster van de woestijn. Opvallend populair bleek de integrale uitgave van De Incal. Of het nou door het formaat kwam, of de nieuwe inkleuring, of dat er gewoon veel (nieuwe) liefhebbers zijn die hem nog niet hadden… we durven het niet te zeggen. Feit is dat hij het veel beter deed dan we hadden verwacht.

Onze favorieten van 2010

Na al dit oponthoud komen we dan eindelijk tot de kern van de zaak: wat vonden wij nou de beste boeken van 2010? Zoals ik aan het begin van dit artikel al zei was het moeilijker dan ooit om een keuze te maken en dat blijkt uit onze verdeeldheid. Vorig jaar was er nog een duidelijke trend te ontwaren van titels die de meesten van ons goed vonden. Daardoor ontstond al snel een tweedeling tussen gedeelde favorieten en persoonlijke favorieten, met in die eerste categorie een scherp afgestoken top 3. Daar is dit jaar weinig van terug te vinden. De lijstjes zijn persoonlijker dan ooit. (Let overigens op ‘steunbetuigingen’ op de laatste plekken: verhalen die de top 10 eigenlijk niet haalden, maar die we zo graag een duwtje in de rug wilden geven, dat we ze toch maar op de 10e plek hebben gezet.)

Gemain

Het eerste lijstje dat dit keer op de virtuele mat van mijn e-mail inbox viel, was dat van Gemain.

Tardi: De grote slachting

  1. De grote slachting
  2. Walking dead
  3. Op zoek naar de tijdvogel 2e cyclus 3: De weg van de jager
  4. De killer 8: De natuurlijke orde der dingen
  5. Blast 1: Vette bast
  6. Grand prix 1: Renaissance
  7. Blacksad 4: De hel, de stilte
  8. Kraa 1: De verlaten vallei
  9. Thorgal 32: De slag van Asgaard
  10. O’ boys 2: Twee vrolijke katten op een gloeiend hete trein

Zijn oude liefde voor historische titels lijkt ingeruild te zijn voor een voorliefde voor lopende series. En het moet gezegd, je kunt het slechter treffen dan met nieuwe delen van Op zoek naar de tijdvogel, De killer, Blacksad, Thorgal en O’ boys. De grote slachting van Tardi en Walking dead voeren de lijst aan en ik heb zo’n donkerbruin vermoeden dat we die terug gaan zien.

Ina

Het tweede lijstje was van Ina. dat zou een heel ander beeld moeten opleveren.

Op reis met Bill

  1. Op reis met Bill
  2. De Feestwinkel
  3. Kraa 1: De verlaten vallei
  4. Het verhaal van een  slechte rat
  5. Lydie
  6. Aya uit Yopougon 5
  7. Het Derde Testament – Julius 1
  8. Prins Valiant
  9. Magasin général 5: Montréal
  10. Het teken van de maan

Pascal Rabaté: De feestwinkel

Dat Ina gecharmeerd was van Op reis met Bill (van de uit de as herrezen Matthias Schultheiss) zal weinigen ontgaan zijn. Ook haar zwak voor Pascal Rabaté laat zich gelden met De feestwinkel. De lijst kenmerkt zich verder door ontroerende, menselijke verhalen, met twee uitschieters: Het Derde Testament en Prins Valiant. Daar komt Ina’s oude liefde voor onvervalste, historische avonturenverhalen om de hoek kijken.

Benoît Sokal wordt beloond voor zijn mooiste werk in jaren; het eerste deel van Kraa is de enige strip die zowel door Gemain als Ina genoemd wordt en voert daardoor de lijst aan.

Willem

Willem tapt dan weer uit een heel ander vaatje. Maar dankzij zijn keuzes komen wel de eerste echte favorieten bovendrijven.

Vinkenbrood 1

  1. Op reis met Bill
  2. Vinkenbrood 1: Eerste periode
  3. Walking dead
  4. Het teken van de maan
  5. Tedere jaren
  6. De grote slachting
  7. Oorlog en liefde
  8. Het verhaal van een slechte rat
  9. De werelden van Thorgal – Kriss van Valnor 1: Ik vergeet niets!
  10. Ravian 21: Het einde van eindeloos

Net als Ina zet hij Op reis met Bill bovenaan en in navolging van Gemain beloont hij Walking dead met een 3e plek. Daarmee hebben we gelijk twee koplopers te pakken, op de voet gevold door De grote slachting. Behalve het eerste deel van Vinkenbrood, had Willem overigens ook nog Sergio Coppi genomineerd, wat hem de uitspraak ontlokte: “Ik snap er niets van. Ik heb eigenlijk niks met wielrennen.”

Sigge

Sigge zou tenslotte de winnaars en verliezers van elkaar moeten scheiden, maar in plaats daarvan schuift het hele veld in elkaar.

From Hell 1

  1. From hell
  2. Jimmy Corrigan: De slimste jongen op aarde
  3. De grote slachting
  4. Het verhaal van een slechte rat
  5. Oorlog en liefde
  6. Blast 1: Vette bast
  7. Skim
  8. De feestwinkel
  9. Lydie
  10. Criminal 1: Lafaard

Bryan Talbot: Het verhaal van een slechte rat

Sigge kon blijkbaar niet aan zijn oude liefdes weerstaan en zette Alan Moore en Chris Ware in de kopposities (en als Amerikaanse titels ook hadden gemogen, had Cages van Dave McKean daar nog boven gestaan en zaten we angstig dicht bij zijn top drie aller tijden). Dat verandert natuurlijk weinig aan de competitie, maar met De grote slachting op plek 3 lijkt zich toch een winnaar af te tekenen. Het verhaal van een slechte rat hebben we ook eerder gezien en daarmee is het pleit beslecht.

En de winnaar is…

  1. Met een marge van slechts 3 punten weet De grote slachting zijn neus over de finishlijn te drukken. Daarmee treedt hij in de voetsporen van zijn illustere voorganger, Loopgravenoorlog, de strip die al jarenlang alle toplijsten aanvoert. Een beetje voorspelbaar misschien, maar De grote slachting is dan ook niet zomaar een vervolg, maar een op zichzelfstaand verhaal en echt een erg goed boek.
  2. Runner-up is Op reis met Bill. Weliswaar alleen genoemd door Ina en Willem, maar de eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat ook Sigge en Gemain deze titel hadden genomineerd. Dit bijzondere, magisch-realistische verhaal staat dus met recht op de 2e plek.Walking Dead 2
  3. De derde plek wordt gedeeld door twee van oorsprong Engelstalige verhalen. Allereerst de klassieker Het verhaal van een slechte rat. Een hartverscheurend, maar positief eindigend verhaal, gemaakt door Bryan Talbot, de grootvader van de Britse graphic novel. De andere titel is de Walking dead, van Amerikaanse oorsprong. Geen voorspelbare zombiepulp, maar een ijzersterk verhaal over overleven in een verwoeste wereld. (Van dezelfde schrijver verschijnt dit jaar overigens de superheldenstrip Invincible.)